
Soms vraag ik mij wat Barbara Rosenkranz echt denkt? Verlangt zij terug naar het Derde Rijk, wil zij het liefste de democratie afschaffen en vindt zij de Shoah niet meer dan een vergissing is van een regime, dat voor de rest in orde was? Hoewel ik mij aan de ene kant nauwelijks kan voorstellen dat iemand tegenwoordig zo denkt, geeft zij telkens weer reden om het aan te nemen. Misschien zou het allemaal niet zo erg als zij enkel een randfiguur in de Oostenrijkse politiek was. Morgen wanneer in Oostenrijk presidentverkiezingen plaatsvinden is Rosenkranz echter de officiele kandidate van de FPÖ, een partij die bij de laatste verkiezingen 17,5 % van de stemmen kreeg.
Een ding is duidelijk. De kansen dat de nieuwe presidente Barbara Rosenkranz heet, zijn minimaal. Vrijwel iedereen gaat ervan uit dat president Heinz Fischer herkozen zal worden. De 71-jarige sociaal-democraat die daarvoor o.a. fractie-voorzitter, minister van Onderwijs en parlementsvoorzitter was, is een oude rot in het vak. En hoewel de zes jaar van zijn presidentschap niet echt spectaculair waren, schijnen de meeste Oostenrijkers tevreden te zijn.
Een tijd lang leek het erop dat de christen-democratische ÖVP Erwin Pröll, de minister-president van Neder-Oostenrijk en oom van partijvoorzitter Josef Pröll, als kandidaat naar voren zou schuiven. Toen uit opiniepeilingen bleek dat hij kansloos was, verdween de inofficiele kandidaat weer geruisloos van het toneel. En hoewel de Groenen met hun populaire ex-voorzitter Alexander van der Bellen een logische kandidaat hadden, liet die weten dat hij tevreden was met Fischer.
Daarmee blijven twee tegenkandidaten over die beiden uit de uiterste rechterhoek komen. Rudolf Gehring is de voorzitter van de CPÖ, een uiterst conservatieve katholieke splinterpartij die bij de laatste verkiezingen 0,8 % kreeg. En dus Barbara Rosenkranz. Waarom juist Rosenkranz? Zij zit al lang in de politiek en een van de weinige vrouwen die meetellen binnen de FPÖ. In vergelijking met het brutale jongensachtige van partijvoorzitter Heinz-Christian Strache maakt zij echter een stijve en oubollige indruk. En hoewel de partij grote moeite doet om niet in de nazi-hoek geplaatst te worden, lijkt Barbara Rosenkranz juist de personificatie van het bruine veleden.
Haar tien kinderen dragen de welluidende Germaanse namen Hedda, Ute, Alwine, Sonnhild, Volker, Hildrun, Mechthild, Arne, Horst en Wolf. Rosenkranz is een trouw bezoekster van Duitsnationale Joel- en Zonnewendevieringen. Het meest omstreden zijn echter de activiteiten van haar echtgenooot. In 1990 had Horst Rosenkanz samen met enkele andere recht-extremisten de partij Nein zur Ausländerflut opgericht. Prompt werd die op grond van de anti-nazi-wetgeving verboden. Bovendien is hij de uitgever van het omstreden tijdschrift Fakten. Hoewel Barbara Rosenkranz zich nooit zo extreem heeft geuit en benadrukt zij het niet op alle punten met haar man eens is, neemt zij hem toch telkens weer in bescherming.
De verkiezingscampagne van Rosenkranz begon met een enorme blunder. In een interview liet zij weten dat zij kon voorstellen dat de anti-nazi-wetgeving in Oostenrijk afgeschaft wordt. Bovendien reageerde zij uitwijkend op de vraag naar het bestaan van de gaskamers. Hierna werd de druk van de media zo groot dat zij op de Oostenrijkse televisie officieel verklaarde dat zij het nationaal-socialisme veroordeelt en ook geen verandering van de wetgeving wil.
Sindsdien is er geen dag voorbij gegaan zonder dat Rosenkranz op de radio of de televisie te zien was. Misschien deed zij daarbij minder slecht dan sommigen verwacht hadden of wellicht kwam zij ook geleidelijk aan in vorm. Toch viel het op dat zij altijd in de verdediging was. Als enige afgevaardigde had Rosenkranz tegen het nieuwe EU-verdrag gestemd. Onbegrijpelijk dat zij nauwelijks gebruik gemaakt heeft van dat wapenfeit. Gezien de anti-EU-stemming bij een groot deel van de bevolking had zij daarmee toch wat stemmen kunnen winnen.
Op vrijdagmiddag heb ik gelegenheid om persoolijk met de omstreden kandidate te praten. Hoewel de belangstelling in Nederland en Belgie voor de presidentsverkiezingen nogal gering is, willen de VRT en de Wereldomroep een reportage hebben. Rosenkranz brengt een bezoek aan een winkelcentrum in de Großfeldsiedlung, een nogal troosteloze nieuwbouwwijk aan de rand van Wenen. De kandidate maakt een wat moede indruk. Behalve dat zij wekenlang campagne gevoerd heeft, is zij net met de auto uit Tirol gekomen. Desondanks doet zij grote moeite een sympathieke en tolerante indruk te maken. Oostenrijk moet natuurlijk open blijven voor asielzoekers, en hoewel zij tegen de nieuwe partnerschap – een soort homohuwelijk – gestemd heeft, heeft zij persoonlijk beslist niets tegen homosexuelen. En gelijk loon voor mannen en vrouwen is een van haar belangrijkste programmapunten.
Klopt het dat zij het tijdschrift Fakten van haar man corrigeert? “In een wat baldadige bui heb ik ooit gezegd dat ik de punten en komma’s nakijk, maar ik heb echt geen tijd om het te corrigeren. Ik weet eerlijk gezegd niet eens wat de lijn van het tijdschrift is.” Een ding weet zij desondanks zeker: “Mijn man is een democraat een voorbeeldig burger.” Zeer kortaf is wanneer ik haar naar haar mening over het nationaal-socialisme vraag. “Dat veroordeel ik.”
Daarna wandelt zij nog door het winkelcentrum en geeft zoveel mogelijk mensen een hand. Medewerkers van haar partij delen balpennen en teddybeertjes uit. Hoewel het per traditie een rode wijk is, stemmen veel bewoners in de Großfeldsiedlung tegenwoordig FPÖ. Telkens weer komen vooral oudere vrouwen op Rosenkranz af die haar met haar campagne en vooral haar houding tegenover buitenlanders feliciteren. Anderen trekken daarentegen een norse blik wanneer zij op hen afstapt. Hoe je ook over Rosenkranz mag denken, ik benijd haar in elk geval niet.
Om half vijf ’s-middags vindt op de Ballhausplatz voor de zetel van de president de slotmanifestatie plaats. De opkomst en ook het applaus zijn nogal matig. Zijn de FPÖ-ers moe van de campagne of ligt er aan dat niet iedereen tevreden is met de kandidate? Naar verluid zou de verhouding tussen Rosenkranz en partijvoorzitter Strache zeer gespannen zij. Op het podium laten zij daarvan niets merken. Terwijl Strache Rosenkranz bloemen geeft, overhandigt zij hem een perzikenboom als teken voor de groei van de partij. “Ik ben overtuigd dat wij succesvol zijn,” steekt de partijvoorzitter zijn kandidate een hart onder de riem.
Reacties
Een reactie posten