Een verkiezing met alleen maar winnaars?

Eigenlijk is zo iets niet mogelijk: een verkiezing waarbij iedereen wint. Toch leek het erop alsof alle vijf de Oostenrijkse partijen die in het Europees parlement gekomen zijn, zichzelf gisteren als winnaars zagen. De belangrijkste reden hiervoor was wel dat de lijst van Hans-Peter Martin - die in 2009 nog 17,7 % had gekregen - dit keer niet meedeed. Voor de meeste partijen was  het daarom feestvreugde gemengd met teleurstelling.
Op papier werden de verkiezingen een triomf voor de rechtspopulistische FPÖ: 19,5 %, wat een toename van 6,8 % betekent.  Desondanks hadden veel FPÖ-ers gehoopt dat hun partij voor het eerst de grootste partij zou worden. Ook dit keer werd het maar de derde plaats.

Ulrike Lunacek & Angelika Mlinar

Ook de NEOS werden het slachtoffer van hun wat al te optimistische verwachtingen. Hoewel zij als doel meer dan tien procent hadden genoemd, werden het uiteindelijk rond acht procent en één zetel - eigenlijk niet zo slecht voor een nieuwkomer. Dat het minder goed liep als verwacht was vooral te wijten aan het nogal zwakke optreden van lijsttrekker Angelika Mlinar. Mlinar had gepleit voor de oprichting van een Europees leger, en hardop nagedacht over de mogelijkheid de waterverzorging te privatiseren. Hoewel zij die uitspraken later weer afzwakte, had zij veel populariteit verspeeld.

Iemand die daar waarschijnlijk van geprofiteerd heeft, was de groene lijsttrekker Ulrike Lunacek. Bij de televisiedebatten maakte zij van alle kandidaten waarschijnlijk de beste indruk. En wellicht kon Lunacek als eerste open lesbische politicus van Oostenrijk ook profiteren van de opvallend homovriendelijke stemming na de overwinning van Conchita Wurst bij het Eurovisie-Songfestival. Harde kritiek kreeg Lunacek echter te verduren vanwege de agressieve toon op de verkiezingsplakkaten. Op één van die plakkaten was de vroegere afgevaardige Ernst Strasser te zien, tegen wie een proces loopt wegens lobbyisme. Met rond 15 % behaalden de Groenen het beste resultaat uit hun geschiedenis.


Othmar Karas na zijn overwinning

Wanneer er echter één partij de eigenlijke winnaar genoemd mag worden, dan was dat de ÖVP - ironisch genoeg de enige die in procenten verloor. Met meer dan 27 % was zij echter duidelijk de grootste gebleven. Het was bovendien was een persoonlijke triomf voor Othmar Karas. Hoewel hij al sinds 1999 in het Europees parlement zit, moest hij in 2009 de eerste plaats afstaan aan Ernst Strasser, die later vanwege zij lobby-actiteiten veroordeeld werd. Dit keer was Karas klaarblijkelijk zo overtuigd van zijn persoonlijke uitstraling dat de naam ÖVP niet eens op de plakkaten voorkwam.

Een stuk minder geloofwaardig was de tevredenheid van Eugen Freund, de lijsttrekker van de SPÖ. Hoewel de socialisten licht wonnen, was het resultaat van 23 % wel heel erg mager. In het verleden was Freund o.a. correspondent voor de Oostenrijkse televisie in Washington geweest. Dat kanselier Werner Faymann hem tot lijsttrekker gemaakt had, hoewel hij niet eens lid was van de partij was bij veel partijfunctionarissen niet erg goed aangekomen.

Eugen Freund en Werner Faymann

In zekere zin was de verkiezingsuitslag in Oostenrijk ook een triomf voor de Europa. Terwijl in Groot-Brittannie met de UKIP en in Frankrijk met het Front National partijen wonnen die fel tegen de EU waren, kozen de Oostenrijkers voor partijen die duidelijk Europees gezind waren. De opkomst van 45 % was weliswaar niet hoog, maar toch boven de Europese doorsnee. Maar om de EU echt populair te maken bij de Oostenrijkers moet er nog veel gebeuren.

Reacties