De Rosenkavalier in volle lengte

Op 1 augustus was het precies 150 jaar geleden dat Richard Strauss werd geboren. Natuurlijk was er voor de Salzburger Festspiele geen passender manier om dat jubileum te vieren als met een opvoering van Strauss' populairste opera Der Rosenkavalier. Het libretto hiervoor werd tenslotte geschreven door Hugo von Hofsmansthal die samen met Max Reinhardt de Salzburger Festspiele heeft opgericht. Ondanks Verdi's Il trovatore met een fantastische Anna Netrebko als Leonore was de nieuwe Rosenkavalier zonder twijfel het opera-hoogtepunt van dit seizoen.


In twee opzichten was de productie anders dan gebruikelijk. In plaats van in het Wenen ten tijde van Maria Theresia laat regisseur Harry Kupfer de opera spelen in de tijd van Richard Strauss en Hugo von Hofmansthal. Zulk soort dingen zijn de laatste jaren ontelbare malen met andere opera's gedaan, en het resultaat was niet altijd even geslaagd. Bij de nieuwe Rosenkavalier is het tenminste niet storend. De hofhouding van de Marschallin past weliswaar niet echt in de 19e eeuw, maar qua muziek met zijn dominerende walsmelodieen is de opera sowieso niet autenthiek roccoco. Dat was ook nooit Hofmanstahls bedoeling geweest. Het decor met geprojecteerde foto's van Weense plekken als de Hofburg, het Palmenhuis of het Prater maakt gelukkig ook geen penetrante indruk.

Een nog ingrijpender verandering is dat de oorspronkelijk lange versie van de opera wordt opgevoerd. Dat zij toendertijd werd ingekort, hing ook samen met de voor de tijd toch nogal pikante teksten. Het was vooral de monoloog van Ochs auf Lerchenau waarin hij zijn losbandige levenstijl verdedigt, die voor het grootste deel werd geschrapt. Of de langere versie beter is, is een moeilijke vraag. Het valt niet te ontkennen dat de eerste akte een wat langademige indruk maakt, maar aan de andere kant komt de persoon van Ochs een stuk beter uit de verf. Het is veelzeggend dat Strauss zijn opera oorspronkelijk Ochs auf Lerchenau wilde noemen en pas later voor de Rosenkavalier koos.


 Günther Groissböck

De Oostenrijkse bas Günther Groissböck is elk geval de ideale bezetting voor "Ochs in volle lengte". Met 37 is hij jonger dan meeste vertolkers van de rol en hij ziet er beter uit. In plaats van de dikke, gemoedelijke oom van het platteland laat hij Ochs ook als cynische en gevaarlijke verleider zien. Van de andere zangers overtuigt vooral Sophie Koch als Octavian. Maar de eigenlijke ster van de voorstelling is zonder twijfel  Groisböck. Het is mooi dat Oostenrijk eindelijk weer een eigen karakterbas van wereldformaat heeft. Wij zullen ongetwijfeld nog veel van hem horen.

Reacties