Eigenlijk zou je denken dat volksliederen ertoe dienen om het saamhorigheidsgevoel te versterken. Wanneer Hollanders het Wilhelmus zingen, de Engelsen hun Queen eren of Amerikanen met de hand op de borst de Starspangled Banner bejubelen, lijkt het daar ook op. Het kan echter ook zijn dat het volkslied juist het volk verdeelt.
In Oostenrijk is voor de zoveelste keer een heftige strijd aan de gang over het Volkslied "Land der Berge". Eigenlijk is het maar één zin die telkens weer voor controverses zorgt. Oorspronkelijk luidde die "Heimat bis du großer Söhne". Dat er alleen over zoons gesproken werd, was voor de feministes een steen des aanstoots. In 2012 werd hij daarom officieeel veranderd in "Heimat großer Töchter und Söhne".
In Oostenrijk is voor de zoveelste keer een heftige strijd aan de gang over het Volkslied "Land der Berge". Eigenlijk is het maar één zin die telkens weer voor controverses zorgt. Oorspronkelijk luidde die "Heimat bis du großer Söhne". Dat er alleen over zoons gesproken werd, was voor de feministes een steen des aanstoots. In 2012 werd hij daarom officieeel veranderd in "Heimat großer Töchter und Söhne".
Andreas Gabalier
Toen een paar weken geleden in Spielberg de Formule 1 plaatsvond, werd het lied vertolkt door de populaire zanger Andreas Gabelier. Op en top en top Oostenrijks in Trachtenjanker en korte Lederhose zong Gabalier echter de oude versie met enkel de "grote zonen" - zoals hij het zelf op school had geleerd. Dat schoot bij sommigen in het verkeerde keelgat. Vooral bij Gabriele Heinisch-Hosek, de Minister van Vrouwenzaken. Op haar Facebook-pagina riep zij Gabalier op de officiele tekst te leren. Misschien stelde Heinisch-Hosek zich wel te veel op als een vrik. In elk geval kreeg zij zoveel hatelijke commentaren dat zij haar Facebook-pagina moest sluiten.
Ook de boulevardpers koos prompt de kant van Gabalier. Volgens een opinie-peiling zouden 90 % van de Oostenrijkers een volksafstemming willen hebben over de tekst van hun volkslied. Eigenlijk bestaat er geen twijfel dat de de overgrote meerderheid van de bevolking liever de oude tekst wil. "Van duitschen bloet" of "Konick van Hispanien" klinkt niet echt naar Nederland anno 2014.
Paula von Preradovic
Een nogal bizar detail is dat uitgerekend het Oostenrijkse volkslied door een vrouw is geschreven: de dichteres Paula von Preradovic. Na 1945 wilde de republiek Oostenrijk een nieuw volkslied hebben. De melodie van het het oorspronkelijke door Joseph Haydn gecomponeerde volkslied was nl. gejat door de Duitsers. Bovendien waren er van het Oostenrijkse volkslied drie versies in omloop - een monarchistische, een republikeinse en een duitsnationale - en in de praktijk zong ieder gewoon zijn versie. Uiteindelijk viel de keuze op een melodie die wellicht van Mozart stamde met de tekst van Preradovic.
Je kunt je natuurlijk afvragen waarom zij zelf niet op de gedachte was gekomen dat juist Oostenrijk ook grote dochters en niet alleen maar zoons heeft gehad. De beroemdste Oostenrijkse monarch was waarschijnlijk Maria Theresia - de enige vrouw op de troon. Ook de eerste Nobelprijs voor een Oostenrijker werd met Bertha von Suttner door een vrouw gewonnen. De enige schilder op een bankbiljet was de beroemde portretschilderes Angelika Kaufmann, en ook de belangrijkse Oostenrijkse kernphysicus was een vrouw: Lise Meitner, de moeder van de kernsplitsing.
Preradovic stierf echter al in 1951 en heeft niets meer meegemaakt van de discussies rond haar sexistische tekst. En wellicht zal ook de huidige discussie weer een zachte dood sterven.


Reacties
Een reactie posten