Arik Brauer overwint de oorlog met bonte kleuren

Zonder twijfel is Arik Brauer één van bekendste en populairste schilders van Oostenrijk. Toch komt zijn naam vrijwel nooit voor in lijstjes met "belangrijkste" hedendaagse kunstenaars. Ligt het er aan dat hij gewoon te populair is of zijn werk te makkelijk toegankelijk? In een kunstwereld waar sinds decennia de conceptuele en abstracte kunst domineert, is Brauer altijd een conventionele schilder gebleven, die met bonte kleuren verhalen wil vertellen.


Het lijkt er echter op alsof zijn status langzaam aan het veranderen is. Sinds vorige week is in het Leopoldmuseum in Wenen een tentoonstelling te zien die aan het levenswerk van Brauer gewijd is. Zoals Arik Brauer bij de persconferentie vertelde, zou zoiets 20 jaar geleden nog onmogelijk zijn geweest.Hoewel hij intussen al 85 jaar is, is Brauer nog altijd even vitaal en creatief als altijd. En niet alleen in zijn schilderijen, maar ook als mens is hij een echte verteller. 

Het is ook onmogelijk om over Brauers werk te praten zonder zijn bewogen leven ter sprake te brengen. En dan vooral de zwarte schaduw die het nationaal-socialisme en de Tweede Wereldoorlog erop wierpen. Arik Brauer - die oorspronkelijk Erich heette - stamde uit een Joodse en communistische familie in de arbeidersbuurt Ottakring. Terwijl Erich, zijn moeder en zuster de oorlog als onderduikers overleefden, stierf zijn vader in een concentratiekamp. Die gebeurtenis inspireerde Brauer tot één van zijn meest aangrijpende schilderijen: Mein Vater im Winter, dat ook in de tentoonstelling te zien is.


 Mein Vater im Winter (bron: Arik Brauer)
Na de oorlog studeerde hij kunst in Wenen en werd één van de oprichters van de inofficiele school van de fantastische realisten. Bovendien reisde hij door Europa en Noord-Afrika, waar hij o.a. als danser en zanger optrad. De nieuwe staat Israel werd tot zijn tweede vaderland. Hier leerde hij zijn vrouw Naomi kennen, met wie hij een tijdlang als zangduo optrad. Sinds zijn huwelijk noemde hij zichzelf Arik. In het kunstenaarsdorp En-Hod bouwde hij een huis waar hij nog altijd elke zomer is. Hoewel hij volgens eigen in En-Hod de meeste inspiratie opdoet, is hij toch altijd een Oostenrijkse kunstenaar gebleven.

In de jaren '70 boekte hij grote successen als zanger van liederen in Weens dialect zoals Sie hab'n a Haus baut. Verder ontwierp hij decors voor de opera en het zgn. Arik-Brauer-Haus in de Gumpendorferstraße. Desondanks is Arik Brauer altijd in de eerste plaats een schilder gebleven. Het waren vooral drie thema's die als een rode draad door zijn werk lopen: het Oude Testament, de gruwelen van oorlog en onderdrukking en de milieuvervuiling. Hoewel hij nooit gelovig was, ziet Brauer de Bijbel vooral als een onuitputtelijk bron van verhalen. In 1984 stond Brauer voorop bij de protesten tegen de bouw van een in de Stopfenreuther Au, een gebeurtenis als een mijlpaal in de geschiedenis van de Oostenrijkse milieubeweging geldt.

 
Czernobyl (bron: Arik Brauer)

Hoewel hij zijn eigen stijl altijd trouw gebleven is, ontdekt Brauer nog steeds nieuwe thema's. Kort geleden toonde het Joods museum zijn nieuwe Pessach-Haggada, en in het Leopoldmuseum zijn schilderijen over de onderdrukking van de vrouw te zien. En wie zich zelf wil overtuigen dat Brauer nog steeds actief is, kan de komende weken in het Leopoldmuseum komen. Elke zondag zal Brauer vier muren die nu nog kaal zijn beschilderen.

Reacties