Valt het doek voor de eeuwige rebel Peter Pilz?


Komende zondag zou weleens het doek kunnen vallen voor één van de langzittendste en bekendste parlementariers van Oostenrijk: Peter Pilz. In 1986 toen de Oostenrijkse Groenen voor het eerst boven de kiesdrempel van 4 % kwamen, was hij één van de eerste acht groene parlementsleden. Met uitzondering van 1991 tot 1998 toen hij in de gemeenteraad van Wenen zat, is hij ononderbroken in het parlement geweest. Nou ja, afgezien van de tijd dat hij vrijwillig afstand deed van zijn zetel, omdat hij beschuldigd was ongewenste intimiteiten. Het was één van de pijnlijkste episodes uit zijn lange carrière en in zekere zin het begin van het einde.
Één van zijn bekendste bijnamen is Spaltpilz (splijtzwam) en zelden had hij die naam meer verdiend als in 2017. Pilz had zich kandidaat gesteld voor de vierde plaats op de verkiezingslijst. De groene achterban gaf de voorkeur aan Julian Schmid. Weliswaar was Schmid niet echt opgevallen als politicus, maar hij was jong en zag er goed uit. Het bleek een gigantische vergissing. Pilz richtte zijn eigen partij Liste Peter Pilz op, die prompt zetels kreeg, terwijl de groene moederpartij uit het parlement vloog.
De eerste groene fractie in 1986
Het begin van de nieuwe fractie had nauwelijks slechter gekund. In de nasleep van de MeToo-beweging werd Pilz door twee vrouwen beschuldigd van ongewenste intimiteiten: door een medewerkster van zijn eigen partij en een policus van de christen-democratische ÖVP. Pilz ontkende ten stelligste, maar deed terwijl vrijwillig afstand van zijn zetel. Hoewel de zaak nooit helemaal werd opgehelderd, wilde Pilz hij 2018 weer in het parlement. Na veel zoeken was Maria Stern bereid om plaats te maken voor hem. Als dank werd zij tot partijvoorzitter benoemd.
Hoe je over Pilz ook mag denken, het valt niet te ontkennen dat hij een belangrijke rol speelde in de politiek. Oorspronkelijk was lid geweest van een trotzkistische groepering en de rol van de eeuwige rebel heeft hij nooit helemaal verloren. Pilz was in zijn element wanneer hij misstanden aan de kaak kon stellen, zoals bij de moord op drie Koerdische politici in 1989. Hoewel Iranese geheime agenten verdacht werden, konden die vermoedelijk op druk van Teheran Oostenrijk verlaten.

Pilz in de Noricum-commissie
Zijn grootste optredens had Pilz als lid van verschillende parlementaire enquête-commisies zoals diee rond Noricum en de zgn. Lucona-affaire. De metaalfirma Noricum had tijdens de eerste golfoorlog zowel aan Iran en Irak wapens geleverd, wat in strijd was met de Oostenrijkse neutraliteit. De Lucona was een schip dat betrokken bij een gigantisch verzekeringsbedrog. Beladen met een peperdure uraniumverrijkingsinstallatie - in werkelijkheid oud schroot - ontplofte het  midden op zee, waarbij zes mensen op het leven kwamen. De opdrachtgever was de excentrieke ondernemer Udo Proksch, die over uitstekende contacten in de politiek beschikte. "Noricum" en "Lucona" leidden uiteindelijk tot het aftreden van Karl Blecha, de Minister van Binnenlandse Zaken.
Zoals het er nu naar uitziet zullen toekomstische enquêtecommissie het zonder Pilz moeten doen. Zijn partij die intussen de niet bijster originele naam JETZT - "NU" - ligt bij opinie-peilingen niet boven de 2 %, terwijl de Groenen met 13 % een glorieuse come-back in het parlement zouden vieren. Maar ook wanneer hij niet meer in het parlement zit, zal Peter Pilz waarschijnlijk als maner en onthuller een rol blijven spelen in de Oostenrijkse politiek.

Reacties